Bạn đang dùng chuột để copy rồi lại dùng chuột để paste, mỗi thao tác mất vài giây, nhân lên cả trăm lần một ngày thì mất bao nhiêu thời gian? Mình đã từng như vậy, cho đến khi ai đó chỉ cho mình rằng các phím tắt với Ctrl có thể thay thế gần hết những thao tác đó.
Bài này mình viết lại toàn bộ những gì mình biết, theo đúng thứ tự từ dễ đến khó, để bạn đọc xong là dùng được luôn.
Nội dung
Phím Ctrl là gì?
Ctrl là viết tắt của Control. Đây là phím chức năng nằm ở góc dưới bên trái (và thường có thêm một phím ở góc dưới bên phải) trên mọi bàn phím máy tính Windows. Ctrl không làm gì khi nhấn một mình. Nó chỉ “phát huy tác dụng” khi kết hợp với một phím khác, tạo thành tổ hợp phím Ctrl.
Vì sao nên biết các phím tắt với Ctrl?
- Nhanh hơn chuột rất nhiều
- Giúp công việc mượt hơn, ít gian đoạn hơn, nhờ đó bạn tập trung vào công việc
Các phím tắt Ctrl cơ bản thường dùng
Đây là nhóm bạn cần nhớ đầu tiên. Dùng được nhóm này là bạn đã đi trước phần lớn người dùng máy tính bình thường rồi.
| Tổ hợp phím | Chức năng |
|---|---|
| Ctrl + C | Sao chép (copy) |
| Ctrl + X | Cắt (cut) |
| Ctrl + V | Dán (paste) |
| Ctrl + Z | Hoàn tác (undo) |
| Ctrl + Y | Làm lại (redo) |
| Ctrl + A | Chọn tất cả |
| Ctrl + S | Lưu file |
| Ctrl + P | In tài liệu |
| Ctrl + F | Tìm kiếm trong trang hoặc file |
| Ctrl + N | Mở cửa sổ mới |
| Ctrl + W | Đóng tab hoặc cửa sổ hiện tại |
| Ctrl + O | Mở file |
Nói thêm một chút là Ctrl + Z là phím tắt mình dùng nhiều nhất trong ngày, không phải vì mình hay sai mà vì nó cho phép mình “thử xem sao” mà không sợ hỏng. Rồi quay lại vấn đề chính.
Các phím tắt Ctrl khi soạn thảo văn bản
Nhóm này hữu ích cho bất kỳ ai gõ văn bản, dù là notepad, email hay tài liệu Word.
| Tổ hợp phím | Chức năng |
|---|---|
| Ctrl + B | In đậm chữ |
| Ctrl + I | In nghiêng chữ |
| Ctrl + U | Gạch chân chữ |
| Ctrl + Home | Về đầu tài liệu |
| Ctrl + End | Xuống cuối tài liệu |
| Ctrl + Shift + End | Chọn từ vị trí con trỏ đến cuối |
| Ctrl + Backspace | Xóa cả một từ về bên trái |
| Ctrl + Delete | Xóa cả một từ về bên phải |
| Ctrl + → | Di chuyển con trỏ sang phải một từ |
| Ctrl + ← | Di chuyển con trỏ sang trái một từ |
Ctrl + Backspace là phím tắt hơi bị hay. Thay vì nhấn Backspace liên tục để xóa từng chữ cái, bạn nhấn một cái là xóa nguyên một từ.
Các phím tắt Ctrl khi dùng trình duyệt web
Dù bạn dùng Chrome, Firefox hay Edge, hầu hết các phím tắt dưới đây đều hoạt động giống nhau.
| Tổ hợp phím | Chức năng |
|---|---|
| Ctrl + T | Mở tab mới |
| Ctrl + W | Đóng tab hiện tại |
| Ctrl + Shift + T | Mở lại tab vừa đóng |
| Ctrl + Tab | Chuyển sang tab kế tiếp |
| Ctrl + Shift + Tab | Chuyển về tab phía trước |
| Ctrl + L | Chọn thanh địa chỉ để gõ URL |
| Ctrl + R | Tải lại trang (reload) |
| Ctrl + D | Đánh dấu trang (bookmark) |
| Ctrl + H | Xem lịch sử duyệt web |
| Ctrl + J | Xem danh sách tải xuống |
| Ctrl + + | Phóng to trang |
| Ctrl + – | Thu nhỏ trang |
| Ctrl + 0 | Đặt lại zoom về mặc định |
| Ctrl + 1 đến 8 | Chuyển sang tab thứ 1 đến 8 |
| Ctrl + 9 | Chuyển sang tab cuối cùng |
Các phím tắt Ctrl khi quản lý file và thư mục
Những phím tắt này dùng trong File Explorer (Windows Explorer) hoặc trên màn hình desktop.
| Tổ hợp phím | Chức năng |
|---|---|
| Ctrl + C | Sao chép file hoặc thư mục |
| Ctrl + X | Cắt file hoặc thư mục |
| Ctrl + V | Dán vào vị trí mới |
| Ctrl + Z | Hoàn tác thao tác vừa làm (xóa, đổi tên…) |
| Ctrl + A | Chọn tất cả file trong thư mục |
| Ctrl + N | Mở cửa sổ File Explorer mới |
| Ctrl + W | Đóng cửa sổ File Explorer |
| Ctrl + F | Tìm kiếm file trong thư mục |
| Ctrl + Click | Chọn nhiều file không liền nhau |
| Ctrl + Shift + N | Tạo thư mục mới |
| Ctrl + Mousewheel | Thay đổi cách hiển thị file (icon nhỏ, lớn, list…) |
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các phím tắt hệ thống khác ngoài Ctrl, bạn có thể xem thêm bài phím tắt cơ bản trên máy tính mình đã viết trước đây.
Các phím tắt Ctrl trong Word
Word có rất nhiều phím tắt, nhưng mình chỉ liệt kê những cái thực sự hay dùng, không liệt kê cho đủ số.
| Tổ hợp phím | Chức năng |
|---|---|
| Ctrl + B / I / U | Đậm / nghiêng / gạch chân |
| Ctrl + E | Căn giữa đoạn văn |
| Ctrl + L | Căn trái |
| Ctrl + R | Căn phải |
| Ctrl + J | Căn đều hai bên |
| Ctrl + M | Tăng thụt đầu dòng |
| Ctrl + Shift + M | Giảm thụt đầu dòng |
| Ctrl + 1 | Giãn dòng đơn |
| Ctrl + 2 | Giãn dòng đôi |
| Ctrl + 5 | Giãn dòng 1.5 |
| Ctrl + K | Chèn hyperlink |
| Ctrl + H | Tìm và thay thế (Find & Replace) |
| Ctrl + G | Đi đến trang cụ thể |
| Ctrl + Shift + C | Sao chép định dạng |
| Ctrl + Shift + V | Dán định dạng |
| Ctrl + F2 | Xem trước khi in |
Ctrl + H trong Word là một trong những phím tắt được nhiều người dùng khi chỉnh sửa tài liệu dài. Thay vì đọc từng dòng để tìm một từ cần sửa, bạn nhấn Ctrl + H, gõ từ cũ và từ mới, nhấn Replace All là xong trong vài giây.
Các phím tắt Ctrl trong Excel
Excel cũng có bộ phím tắt Ctrl riêng, và một số cái rất khác so với Word nên dễ nhầm.
| Tổ hợp phím | Chức năng |
|---|---|
| Ctrl + Home | Về ô A1 |
| Ctrl + End | Di chuyển đến ô cuối cùng trong vùng dữ liệu đã dùng của trang tính |
| Ctrl + → | Di chuyển đến rìa bên phải của vùng dữ liệu hiện tại |
| Ctrl + ↓ | Di chuyển đến rìa bên dưới của vùng dữ liệu hiện tại |
| Ctrl + Shift + → | Chọn từ ô hiện tại đến cuối hàng có dữ liệu |
| Ctrl + Space | Chọn cả cột |
| Ctrl + Shift + Space | Chọn vùng dữ liệu hiện tại hoặc toàn bộ trang tính, tùy vị trí con trỏ |
| Ctrl + D | Sao chép dữ liệu từ ô phía trên xuống |
| Ctrl + R | Sao chép dữ liệu từ ô bên trái sang |
| Ctrl + ; | Nhập ngày hôm nay |
| Ctrl + Shift + ; | Nhập giờ hiện tại |
| Ctrl + ` | Hiện công thức trong tất cả các ô |
| Ctrl + T | Tạo bảng (Table) từ vùng dữ liệu |
| Ctrl + Shift + L | Bật/tắt bộ lọc (Filter) |
| Ctrl + 1 | Mở hộp thoại định dạng ô |
| Ctrl + Shift + $ | Định dạng kiểu tiền tệ |
| Ctrl + Shift + % | Định dạng kiểu phần trăm |
| Ctrl + F3 | Mở trình quản lý tên (Name Manager) |
Ctrl + ` (phím tilde, thường nằm ở góc trên bên trái bàn phím) là phím tắt rất hay khi bạn muốn kiểm tra toàn bộ công thức trong sheet mà không cần click từng ô.
Những phím tắt Ctrl dễ nhầm lẫn
Đây là những cặp phím tắt trông giống nhau nhưng kết quả lại rất khác nhau, và mình thấy người mới hay bị vấp ở đây.
Ctrl + C và Ctrl + X: Cả hai đều “lấy” nội dung bạn chọn, nhưng Ctrl + C giữ nguyên nội dung tại chỗ, còn Ctrl + X thì cắt đi. Nhầm Ctrl + X khi bạn chỉ muốn copy là mất dữ liệu tại vị trí cũ, dù vẫn paste được.
Ctrl + Z và Ctrl + Y: Ctrl + Z là hoàn tác, Ctrl + Y là làm lại. Nếu bạn nhấn Ctrl + Z nhiều lần rồi nhấn Ctrl + Y, bạn sẽ redo lại từng bước. Nhưng nếu bạn nhấn Ctrl + Z rồi gõ thêm nội dung mới, lịch sử redo bị xóa và Ctrl + Y sẽ không hoạt động nữa.
Ctrl + F và Ctrl + H: Ctrl + F chỉ tìm, Ctrl + H vừa tìm vừa thay thế. Mình từng nhấn nhầm Ctrl + H khi định chỉ tìm kiếm, rồi vô tình nhấn Replace All, thay hết một đống chữ không mong muốn. Phải Ctrl + Z liên tục mới cứu được.
Ctrl + W và Ctrl + Q (trong một số ứng dụng): Ctrl + W đóng tab hoặc cửa sổ hiện tại, nhưng trong một số phần mềm thì Ctrl + Q đóng luôn cả ứng dụng. Nhầm hai cái này có thể mất công việc chưa lưu.
Cách ghi nhớ các phím tắt Ctrl hiệu quả
Mình không khuyên bạn học thuộc lòng bảng danh sách từ đầu đến cuối vì cách đó không hiệu quả. Thay vào đó, thử cách này:
Bắt đầu bằng 5 phím tắt bạn dùng nhiều nhất. Với hầu hết mọi người, đó là Ctrl + C, Ctrl + V, Ctrl + Z, Ctrl + S và Ctrl + F. Dùng đủ năm cái này thuần thục trong một tuần trước khi học thêm.
Liên kết chữ cái với hành động. Nhiều phím tắt có logic khá rõ: C là Copy, V là Paste (vì tay vẫn ở gần C), Z là undo (chữ cuối bảng chữ cái, như “quay lại điểm cuối”), S là Save, F là Find. Không phải tất cả đều có quy tắc, nhưng nhớ được một số thì học nhanh hơn.
Thay thế chuột bằng phím tắt ngay khi làm việc thực tế. Mỗi lần bạn định dùng chuột để copy, thử nhấn Ctrl + C thay thế. Ban đầu có thể chậm hơn, nhưng sau vài ngày sẽ thành thói quen tự động.
Dán một tờ giấy nhỏ cạnh màn hình. Nghe có vẻ cũ nhưng mình đã làm vậy khi mới học, và nó hiệu quả hơn bạn nghĩ. Chỉ cần viết 5 đến 7 phím tắt bạn đang tập, không cần viết hết.
Bạn có thể xem thêm bài phím tắt tắt máy nhanh trên Win 10 và Win 11 nếu muốn học thêm các tổ hợp phím hệ thống khác.
Bảng tổng hợp các phím tắt với Ctrl
Dưới đây là bảng tổng hợp đầy đủ toàn bộ các phím tắt Ctrl đã đề cập trong bài, chia theo nhóm để bạn dễ tra cứu.
Nhóm chung (dùng được ở hầu hết mọi nơi)
| Tổ hợp phím | Chức năng |
|---|---|
| Ctrl + C | Sao chép |
| Ctrl + X | Cắt |
| Ctrl + V | Dán |
| Ctrl + Z | Hoàn tác |
| Ctrl + Y | Làm lại |
| Ctrl + A | Chọn tất cả |
| Ctrl + S | Lưu |
| Ctrl + P | In |
| Ctrl + F | Tìm kiếm |
| Ctrl + N | Mở mới |
| Ctrl + O | Mở file |
| Ctrl + W | Đóng tab/cửa sổ |
Nhóm soạn thảo văn bản
| Tổ hợp phím | Chức năng |
|---|---|
| Ctrl + B | In đậm |
| Ctrl + I | In nghiêng |
| Ctrl + U | Gạch chân |
| Ctrl + Home | Về đầu tài liệu |
| Ctrl + End | Xuống cuối tài liệu |
| Ctrl + Backspace | Xóa một từ về bên trái |
| Ctrl + Delete | Xóa một từ về bên phải |
| Ctrl + → / ← | Di chuyển theo từng từ |
Nhóm trình duyệt web
| Tổ hợp phím | Chức năng |
|---|---|
| Ctrl + T | Mở tab mới |
| Ctrl + Shift + T | Mở lại tab vừa đóng |
| Ctrl + Tab | Chuyển tab tiếp theo |
| Ctrl + L | Chọn thanh địa chỉ |
| Ctrl + R | Tải lại trang |
| Ctrl + D | Bookmark trang |
| Ctrl + H | Lịch sử duyệt web |
| Ctrl + + / – | Phóng to / thu nhỏ |
Nhóm File Explorer
| Tổ hợp phím | Chức năng |
|---|---|
| Ctrl + Shift + N | Tạo thư mục mới |
| Ctrl + Click | Chọn nhiều file rời nhau |
| Ctrl + Mousewheel | Thay đổi kiểu hiển thị |
Nhóm Microsoft Word
| Tổ hợp phím | Chức năng |
|---|---|
| Ctrl + E | Căn giữa |
| Ctrl + J | Căn đều |
| Ctrl + K | Chèn liên kết |
| Ctrl + H | Tìm và thay thế |
| Ctrl + 1 / 2 / 5 | Giãn dòng |
| Ctrl + Shift + C/V | Sao chép / dán định dạng |
Nhóm Microsoft Excel
| Tổ hợp phím | Chức năng |
|---|---|
| Ctrl + ; | Nhập ngày hôm nay |
| Ctrl + ` | Hiện tất cả công thức |
| Ctrl + T | Tạo bảng Table |
| Ctrl + Shift + L | Bật/tắt bộ lọc |
| Ctrl + 1 | Định dạng ô |
| Ctrl + D / R | Sao chép xuống / sang phải |
Câu hỏi thường gặp
Phím Ctrl trên Mac có giống Windows không? Không hẳn. Trên Mac, hầu hết chức năng của Ctrl trên Windows được thay bằng phím Command (⌘). Ví dụ, Ctrl + C trên Windows tương đương Command + C trên Mac. Tuy nhiên Mac vẫn có phím Control riêng, dùng cho một số tổ hợp khác.
Tại sao nhấn Ctrl + V nhưng không paste được? Có vài nguyên nhân: bạn chưa copy hoặc cut gì trước đó, nội dung clipboard bị xóa do copy lần khác, hoặc ứng dụng đang dùng không hỗ trợ dán từ clipboard theo cách thông thường. Thử Ctrl + C lại rồi paste thử xem.
Ctrl + Z hoàn tác được bao nhiêu lần? Tùy ứng dụng. Word và Excel thường cho phép hoàn tác nhiều chục bước, nhưng một số phần mềm chỉ lưu vài bước gần nhất.
Ctrl + Z có thể hoàn tác nhiều thao tác trong File Explorer như đổi tên, di chuyển hoặc xóa file vào Recycle Bin. Tuy nhiên, nếu bạn xóa vĩnh viễn, dọn Recycle Bin hoặc thao tác trong một ứng dụng không hỗ trợ hoàn tác, Ctrl + Z có thể không khôi phục được.
Có phím tắt nào để chụp màn hình bằng Ctrl không? Không có tổ hợp Ctrl thuần túy nào cho chụp màn hình. Thông thường bạn dùng phím Print Screen, hoặc Windows + Shift + S để chụp một vùng chọn. Một số laptop có nút chuyên dụng riêng.
Ctrl + Alt + Delete có phải phím tắt Ctrl không? Có, nhưng đây là tổ hợp ba phím đặc biệt dành riêng cho hệ thống. Nhấn tổ hợp này sẽ mở màn hình bảo mật của Windows, từ đó bạn có thể mở Task Manager, khóa máy hoặc đăng xuất.
Giờ thì bạn đã có đủ vốn phím tắt để bắt đầu. Đừng cố nhớ hết một lúc, cứ dùng dần từng nhóm và tay sẽ quen trước khi đầu kịp nhớ.